“Allah’tan başka dostlar edinenlerin durumu, kendine bir ev edinen örümceğin durumu gibidir. Şüphesiz evlerin en çürüğü, örümceğin evidir. Keşke bilselerdi!”Ankebût 42:

Örümcek ağı ilk bakışta kusursuz bir mühendislik harikası gibi görünür. Hatta bilimsel olarak liflerinin kendi ağırlığına oranla oldukça dayanıklı olduğu bilinir. Fakat bu dayanıklılık yanıltıcıdır; yapı dış etkilere karşı son derece zayıftır. En küçük bir temas, hafif bir rüzgâr bile ağı dağıtmaya yeter. Yani içeride bir “düzen” vardır ama dışa karşı gerçek bir “dayanıklılık” yoktur. Bu yüzden güven vermez; sadece güçlüymüş gibi görünür.

Biyolojik tablo da dikkat çekicidir. Birçok örümcek türünde dişi, çiftleşmeden sonra erkeği uzaklaştırır; hatta yok ettiği durumlar bile vardır. Yavrular büyüdüğünde ise bağ tamamen çözülür; bu kez yavrular dağılır, hatta bazı türlerde anneyle anneyi evden uzaklaştırırlar . Ortada kalıcı bir aile değil, kısa süreli bir birliktelik vardır. Yani yapı hem dış darbeye dayanıksızdır hem de içeride kalıcılığı yoktur.

Bu iki gerçek birlikte okunduğunda ayetin mesajı daha net anlaşılır: Görüntü ne kadar güçlü olursa olsun, dayanak doğru değilse yapı çöker. İç dengesi olmayan, bağları sağlam kurulmamış her sistem, örümcek ağı gibi dağılmaya mahkûmdur.

Bugün aile yapısında yaşanan kriz de tam olarak bunu yansıtıyor. Dışarıdan bakıldığında modern hayat düzenli, planlı ve güçlü gibi sunuluyor. Ama en küçük sarsıntıda aileler dağılıyor, bağlar kopuyor. Çünkü yapı, fıtratın üzerine değil; geçici anlayışların üzerine kuruluyor.

Bugün aileyi ilgilendiren bazı hukuki düzenlemeler, toplumsal yaklaşımlar ve kültürel söylemler neticesinde babanın aile içindeki konumu giderek zayıflamaktadır. Sorumlulukları devam ederken yetki ve otoritesinin tartışma konusu hâline getirilmesi, babanın aile içerisindeki saygınlığını ve etkisini azaltabilmektedir. Böylece baba, ailenin yönlendiren, koruyan ve rehberlik eden unsurlarından biri olmaktan uzaklaştırılarak pasif bir konuma itilebilmektedir. Oysa aile, anne ve babanın birlikte üstlendiği sorumluluklarla ayakta durur. Babanın itibarsızlaştırılması veya aile hayatının dışına itilmesi sadece bir bireyin değil, bütün aile yapısının zayıflaması anlamına gelir. Bu durum ise uzun vadede aile kurumunun çözülmesi ve toplumsal yapının sarsılması tehlikesini beraberinde getirmektedir.

Bugün ailedeki kırılmanın en belirgin noktalarından biri baba figürüdür. Erkek çoğu zaman itibarsızlaştırılmakta, aile içindeki konumu zayıflatılmaktadır. Oysa baba bir evin sadece “bankamatiği” değildir; o yapının çimentosu, taşıyıcı unsurlarından biridir. Baba zayıfladığında ya da devre dışı kaldığında, aile yapısı da sarsılmaya başlar.

Çünkü baba; kadın için de çocuklar için de önemli bir güven kaynağıdır. Varlığı, sadece maddi değil; psikolojik ve ahlaki bir denge oluşturur. Baba uzaklaştırıldığında ise aile iç dengesi bozulur, güven duygusu zedelenir ve aile dış etkilere karşı daha savunmasız hâle gelir. Böyle bir yapı, tıpkı zayıf bir bina gibi, en küçük sarsıntıda zarar görmeye açık olur.

Aile, “ben haklıyım” mücadelesiyle değil, “biz nasıl ayakta kalırız” bilinciyle korunur. Erkek sorumluluğunu terk ettiğinde de, sistem dışına itildiğinde de sonuç aynıdır: dağılma. Bu yüzden çözüm, babayı dışlamak değil; onu bilinçli, adaletli ve sorumlu bir şekilde konumlandırmaktır.

Rabbimizin Nisa suresinde bildirdiği denge de bunu ortaya koyar: Erkek koruyucu ve sorumluluk üstlenen bir konumda, kadın ise emaneti muhafaza eden ve dengeyi sürdüren bir merkezdir. Bu roller çatışmak için değil, tamamlamak içindir.

Çözüm açıktır: Aileyi güç mücadelesi alanı olmaktan çıkarmak. Kadın ve erkeği rakip değil, birbirinin örtüsü olarak görmek. Babayı uzaklaştırmak değil, sorumluluğunu güçlendirmek. Anneyi yalnız bırakmak değil, yükü paylaşmak. Ve en önemlisi, aileyi Allah merkezli kurmak.

Çünkü dayanağı Allah olmayan her yuva, örümcek ağı gibi hem dış darbeye dayanamaz hem de içeriden çözülür. Direk sağlam olursa çatı sağlam olur. Dayanak Allah olursa aile ayakta kalır.